การอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตร “การสร้าง Learning Object”
กิจกรรมในโครงการพัฒนาการเรียนการสอนด้วยสื่อ Physics Cyber Lab
ภายใต้โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

หลักการและเหตุผล

    โครงการพัฒนาการเรียนการสอนด้วยสื่อ Physics Cyber Lab เป็นโครงการหนึ่งภายใต้โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2545 โดยเริ่มต้นจากการที่มุ่งเน้นให้ครูฟิสิกส์ที่เข้าร่วมโครงการสามารถประยุกต์ใช้สื่อ Physics Cyber Lab ในการจัดการเรียนการสอน และสามารถจัดทำแผนการสอนที่สอดคล้องกับหลักสูตรการเรียนการสอนได้ โดยที่สื่อ Physics Cyber Lab เป็นสื่อที่อยู่ในรูปแบบ CD-ROM พัฒนาขึ้นโดยคณาจารย์ภาควิชาฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยมหิดล มีเนื้อหาเกี่ยวกับการจำลองปฏิบัติการฟิสิกส์เสมือน และรวบรวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจเกี่ยวกับวิชาฟิสิกส์ จัดเป็นหมวดหมู่เพื่อง่ายต่อการค้นหา นอกจากนี้ โครงการฯ ยังมุ่งเน้นให้ครูที่เข้าร่วมโครงการฯ สามารถค้นหา/คัดเลือกสื่อการเรียนการสอนที่มีเผยแพร่อยู่บนอินเทอร์เน็ตเพิ่มเติมเพื่อนำมาใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับนักเรียนต่อไป ทั้งนี้ จากจุดเริ่มต้นดังกล่าว ต่อมาได้ขยายการดำเนินงานและกำหนดขอบเขตการดำเนินงานที่ประยุกต์ใช้ได้กว้างขวางขึ้น คือ มีการสร้างสื่อการเรียนการสอนเพิ่มเติมจากที่มีในแผ่น CD-ROM ซึ่งจัดทำในรูปแบบการรวบรวมเนื้อหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต หรือเป็นการสร้างเพิ่มสื่อเพิ่มขึ้นเอง, การจัดการเรียนการสอนภายในโรงเรียนด้วยระบบเครือข่าย, การถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้สื่อ Physics Cyber Lab หรือสื่อ ICT อื่น ๆ ให้กับวิชาอื่น ๆ ภายในโรงเรียน, การ Share ข้อมูล/สื่อการเรียนการสอน ภายในโรงเรียนและระหว่างโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

    ผลจากการดำเนินงานดังกล่าว พบว่าครูส่วนใหญ่มีการสั่งสมประสบการณ์และมีความก้าวหน้าในการดำเนินงานในระดับดี-ดีมาก เช่น มีการรวบรวมสื่อการเรียนการสอนที่เป็นประโยชน์จำนวนมาก, มีแนวทางการจัดการเรียนการสอน โดยนำนักเรียนเข้ามามีส่วนร่วม ตลอดมีการสร้างสื่อการเรียนสอนด้วยตนเองพร้อมจัดทำแผนการสอนประกอบสื่อนั้นๆ ซึ่งสามารถแบ่งกลุ่มครูที่เข้าร่วมโครงการออกได้ เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มผู้สร้างสื่อ: เป็นครูที่มีความสามารถในการนำเครื่องมือที่มีความซับซ้อน เช่น JAVA, Flash มาใช้ในการสร้างสื่อการเรียนการสอน ครูกลุ่มนี้มีทักษะในการใช้โปรแกรมต่าง ๆ ที่หลากหลาย มีความตั้งใจ และจัดสรรเวลาที่จะสร้างสื่อมาใช้อย่างต่อเนื่อง

2. กลุ่มผู้ใช้ : เป็นครูที่มีความสามารถในการประยุกต์ใช้สื่อ ICT ให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้อย่างหลากหลาย หรือใช้โปรแกรมพื้นฐานมาประยุกต์ในการสร้างสื่อการสอน เช่น โปรแกรม Power Point เป็นต้น

   นอกจากนี้ จากการดำเนินงานโครงการฯ พบว่าสื่อต่าง ๆ ที่ครูได้รวบรวมขึ้น ที่ใช้เครื่องมือเช่น JAVA, Flash สามารถนำเสนอเนื้อหาวิชาที่เข้าใจยาก หรือเป็นนามธรรม มาแสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งส่งผลให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ง่าย และมีความเข้าใจมากขึ้น แต่สื่อส่วนใหญ่ที่ครูรวบรวมมักเป็นภาษาอังกฤษ และบางครั้งประสบปัญหาเกี่ยวกับเรื่องลิขสิทธิ์ ทำให้ไม่สามารถนำไปเผยแพร่ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง

    ดังนั้น เพื่อสนับสนุนให้การดำเนินงานโครงการฯ เกิดประโยชน์สูงสุด จึงจัดให้มีการดำเนินงานกิจกรรม “การอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตร “การสร้าง Learning Object” ขึ้น เพื่อสนับสนุนให้ครู “กลุ่มผู้สร้างสื่อ” ได้เข้ามามีส่วนในการสร้าง Learning Object ซึ่งอยู่ในรูปแบบของไฟล์ Flash และนำมารวบรวมเป็นหมวดหมู่ (category) ในเว็บไซต์ และเผยแพร่แก่ครูได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน  

วัตถุประสงค์

1. เพื่อพัฒนาทักษะระดับสูงให้กับครู และ/หรือนักเรียน ในการใช้เครื่องมือสร้าง Learning Object ของสาระวิชาวิทยาศาสตร์

2. เพื่อจำแนกสื่อที่ครูสร้างเป็นหมวดหมู่ที่ชัดเจน สืบค้นได้ง่าย และนำมาเผยแพร่ให้กับครูโรงเรียนอื่นๆ ใช้ประโยชน์ในการจัดการเรียนการสอน ผ่านเว็บไซต์ หรือ CD-ROM ต่อไป

แนวทางการดำเนินงาน

1. วางแผนดำเนินงาน เปิดรับสมัครครู และคัดเลือกครูเข้าร่วมกิจกรรม
2. ครูที่ผ่านการพิจารณาให้เข้าร่วมกิจกรรม คัดเลือกนักเรียนเพื่อเป็นผู้ช่วยสร้างสื่อ 2 คน เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม
3. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตรการสร้าง Learning Object (LO Workshop)จำนวน 2 ครั้ง

         3.1 Workshop I: เทคนิคการสร้าง Learning Object ระดับพื้นฐาน (กรกฎาคม 2549)

               เนื้อหาที่จะจัดอบรม: การสร้าง Learning Objcet โดยใช้โปรแกรม Flash เบื้องต้น,การทำ animation เบื้องต้น, การทำ animation ด้วย action scripts

               ผู้เข้าอบรม: ครูที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมกิจกรรมจำนวน 10 - 15 คน และนักเรียนโรงเรียนละ 2 คน รวมทั้งหมด 30 - 35 คน

               ผลที่ได้: 1) ผู้เข้าอบรมมีความเข้าใจเกี่ยวกับการสร้าง Learning Object โดยใช้โปรแกรม Flash เบื้องต้น และสามารถทำ animation เบื้องต้น และ animation ด้วย action scripts ได้
                         2) ครูที่เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปสร้างผลงาน (โดยมีนักเรียนเป็นผู้ช่วย) และนำผลงาน ส่งอาจารย์ผู้สอนเพื่อพิจารณาในการเข้ารับการอบรมระดับ Advance อย่างน้อยคนละ 2 เรื่อง

   3.2 Workshop II: เทคนิคการสร้าง learning Objects ระดับสูง (ตุลาคม 2549)

         เนื้อหาที่จะจัดอบรม: แนวทางการเขียน action scripts ในแนว OOP (Objects Oriented Programming) เพื่อความสะดวกในการจัดการกับ learning Objects, การทำ learning Objects แบบ interactive

         ผู้เข้าอบรม: ครูและนักเรียนที่มีผลงานซึ่งผ่านการพิจารณาให้เข้ารับการอบรม

         ผลที่ได้: 1) ผู้เข้าอบรมมีความเข้าใจเกี่ยวกับการสร้าง Learning Object โดยการเขียน action scripts ในแนว OOP (Objects Oriented Programming) และสามารถทำ learning Objects แบบ interactive ได้
                  2) ครูที่เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปสร้างผลงาน (โดยมีนักเรียนเป็นผู้ช่วย) และนำผลงานส่งฝ่ายเลขานุการโครงการฯ ได้

3. จัดทำหมวดหมู่ของ Learning Object ที่สร้าง เพื่อนำมาเผยแพร่ ผ่านเว็บไซต์ Educational Media Center หรือ รวบรวมใส่ CD-ROM

4. จัดทำรายงานสรุปผลการดำเนินกิจกรรม