การศึกษา
การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นการลงทุนที่สำคัญยิ่งในการพัฒนาประเทศ
และเราใช้การศึกษาเป็นเครื่องมือใน
การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยวิธีต่างๆ
ในบรรดาปัจจัยต่างๆ ที่มีความสำคัญต่อประสิทธิผลในการพัฒนา
ซึ่งมีหลายปัจจัยนั้น ทรัพยากรมนุษย์เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด
แม้เราจะมีปัจจัยอื่นๆ อย่างสมบูรณ์
แต่ถ้าทรัพยากรมนุษย์ไม่มีคุณภาพแล้ว
การพัฒนาก็ไม่อาจประสบผลสำเร็จสูงสุดได้
รัฐบาลไทยเริ่มเน้นการพัฒนากำลังคนมาตั้งแต่
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่
6 ได้ข่าวว่าในการทำแผนพัฒนาฯ
ฉบับที่ 8 นั้นมีปรัชญาหรือจุดมุ่งหมายหลักอยู่ที่การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
การพัฒนาเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือของการพัฒนาคนและคุณภาพชีวิต
ไม่ได้เน้นที่การเติบโตทางเศรษฐกิจเท่านั้น
ทั้งนี้เพื่อให้เกิดการพัฒนาแบบยั่งยืน
ในช่วงนี้จึงมีการกล่าวถึงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
การพัฒนาแบบยั่งยืน และแนวทางต่างๆ ที่จะนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการพัฒนาการศึกษาอยู่มาก
เพื่อกระจายโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษา
อันจะส่งผลต่อเนื่องในการพัฒนาประเทศโดยรวมประสบผลสำเร็จ
เทคโนโลยีสารสนเทศที่สามารถนำมาใช้ใน
ด้านการศึกษานั้นมีทั้ง เทคโนโลยีเสียง
หรือ audio technologies เทคโนโลยีภาพเคลื่อนไหว
หรือ video technologies และเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์
เทคโนโลยีเสียงที่ใช้กันอยู่ทั่วไป
ได้แก่ วิทยุกระจายเสียงและเทปเสียง เทคโนโลยีเสียงเป็นเทคโนโลยีที่สลับซับซ้อนในเชิงเทคนิคน้อยที่สุด
ในบรรดาเทคโนโลยีทั้ง 3 ประเภทที่ได้กล่าวมาข้างต้น
และเสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุดด้วย
เทคโนโลยีภาพเคลื่อนไหว เป็นเทคโนโลยีที่ค่อนข้างสลับซับซ้อนในเชิงเทคนิคและเสียค่าใช้จ่ายสูง
โดยเฉพาะในส่วนของการผลิตรายการ
แต่ก็มีข้อดีที่สำคัญ คือ ช่วยถ่ายทอดความรู้ได้ทั้งในรูปของภาพเคลื่อนไหวและเสียงประสมเข้าด้วยกัน
และสามารถถ่ายทอดความรู้ที่ยากต่อการเข้าใจ
หากจะอธิบายด้วยตัวหนังสือหรือเสียงเท่านั้น
เช่น ความงามทางสถาปัตยกรรม ศิลปะอื่นๆ
และทักษะการแสดงออกต่างๆ เป็นต้น
สื่อประเภทนี้ ทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจสิ่งเหล่านี้ได้ลึกซึ้งขึ้น
เทคโนโลยีภาพเคลื่อนไหวที่สำคัญ
ได้แก่ โทรทัศน์แบบปกติ หรือ open broadcast television
โทรทัศน์ผ่านดาวเทียมหรือสายเคเบิล
หรือ satellite/cable television และวีดีโอ
เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เป็นเทคโนโลยีที่ซับซ้อนในเชิงเทคนิคและเสียค่าใช้จ่ายสูงสุด
การใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในฐานะสื่อการเรียนการสอนนั้น
มีข้อดีคือ ช่วยให้ผู้เรียนสามารถย้อนกลับ
เพื่อทบทวนบทเรียนหากไม่เข้าใจ
และสามารถกำหนดเวลาเรียนของตนเองได้
นอกจากนี้ยังสามารถเก็บข้อมูลการเรียนของผู้เรียนแต่ละคนไว้ด้วย
เพื่อการปรับปรุงแก้ไขในภายหลัง
และที่สำคัญอีกประการหนึ่งก็คือ
มีการโต้ตอบทันทีระหว่างผู้เรียนกับคอมพิวเตอร์
ซึ่งเปรียบเสมือนครูผู้สอน ช่วยให้การเรียนรู้ได้ผลมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดที่สำคัญของเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในฐานะสื่อการเรียนการสอนก็คือ
การออกแบบและการผลิตชุดการสอนด้วยคอมพิวเตอร์
(courseware) จำเป็นต้องใช้ผู้ที่มีความรู้และความชำนาญในด้านนี้
จึงเป็นสาเหตุหนึ่ง ที่ทำให้ค่าใช้จ่ายสูงในการผลิตชุดการสอนด้วยคอมพิวเตอร์
ผสมผสานกับเทคโนโลยีคมนาคมและเทคโนโลยีภาพเคลื่อนไหว
ในฐานะสื่อการเรียนการสอนทางไกลคือ
คอมพิวเตอร์ช่วยสอน หรือ computer assisted instruction-CAI
และวีดีทัศน์ชนิดมีการโต้ตอบ
หรือ interactive video
