สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
ทรงเป็นประธานการประชุมประจำปี ๒๕๖๙ ครั้งที่ ๑
ของคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
วังสระปทุม กรุงเทพมหานคร วันจันทร์ที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๖๙ เวลา ๑๓.๐๐ น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ เพื่อรับทราบและพิจารณาผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ และแผนการดำเนินงานปี ๒๕๖๙

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๘ และจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิในปี ๒๕๕๘ โดยให้มีพันธกิจในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอื่นไปลดความเหลื่อมล้ำของสังคม โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักในเบื้องต้น ๔ กลุ่มได้แก่ เด็กนักเรียนในชนบท ผู้พิการ เด็กเจ็บป่วยเรื้อรังในโรงพยาบาล ผู้ต้องขังและเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

การประชุมคณะกรรมการมูลนิธิฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๙ ประกอบด้วยคณะกรรมการและที่ปรึกษามูลนิธิฯ จำนวน ๑๕ คน และผู้เข้าร่วมประชุม ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารหน่วยงานเครือข่าย และนักวิจัยไทย เข้าร่วมประชุมทั้งออนไซต์และออนไลน์อีก ๕๐ คน รวมทั้งสิ้น ๖๕ คน โดยมีวาระการประชุมจำนวน ๔ วาระหลัก จำแนกเป็นวาระย่อยด้านวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีซึ่งเป็นความร่วมมือกับนานาชาติ ๑๓ วาระ
ผลการดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในปี ๒๕๖๘ มีตัวอย่างที่สาคัญ อาทิ
- การจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองในโอกาสมหามงคลที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ ๗๐ พรรษา ๒ เมษายน ๒๕๖๘ พร้อมทั้งร่วมเฉลิมฉลองในวาระครบรอบ ๕๐ ปีแห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่าง ประเทศไทย และ สาธารณรัฐประชาชนจีน ในปี ๒๕๖๘ โดยมูลนิธิฯ ได้จัดกิจกรรมสำคัญ ๒ กิจกรรม ได้แก่ การต้อนรับการมาเยือนไทยของเรือตัดน้ำแข็งเสว่หลง ๒ ระหว่างวันที่ ๑๙–๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๘ ณ ฐานทัพเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งมีการจัดกิจกรรมรวม ๙ รายการ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และการสำรวจขั้วโลกระหว่างนักวิทยาศาสตร์ไทยและจีน ตลอดจนเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ขั้วโลกสู่สาธารณชน และ การจัดประชุมวิชาการพิเศษเรื่องความร่วมมือไทย-จีนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ ๑๑–๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานเปิดการประชุม และเป็นองค์ปาฐกเกียรติยศ ในหัวข้อ “Two Decades of Strategic Cooperation in Science and Technology between Thailand and China” ซึ่งกล่าวถึงความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างไทยและจีนตามพระราชดำริ
- การพัฒนาเครื่องวัดอนุภาคพลังงานสูง (อิเล็กตรอน อัลฟา และโปรตอน) ภายใต้รังสีคอสมิคในอวกาศที่จะส่งขึ้นไปกับยานอวกาศฉางเอ๋อ-๗โคจรรอบดวงจันทร์ในเดือนสิงหาคมนี้เพื่อศึกษาผลกระทบระหว่าง โลก ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์อันเนื่องจากอนุภาคเหล่านี้ โครงการนี้เป็นความร่วมมือนำโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)ประเทศไทยกับองค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีนในโครงการจัดตั้งสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ของประเทศจีน
- ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาของกรมแผนที่ทหารรวมทั้งการดำเนินงานของศูนย์ภูมิสารสนเทศสิรินธร ผ่านความร่วมมือระหว่างสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)ประเทศไทย และ มหาวิทยาลัยอู่ฮั่น ประเทศจีน
- การพัฒนาระบบคาดการณ์สภาพอากาศในช่วงไม่เกินฤดูกาลสำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน)ประเทศไทยและสถาบันฟิสิกส์บรรยากาศสังกัดแคส ของประเทศจีน
- ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันวิจัยอลิส (ALICE) สังกัดเซิร์นของยุโรป เรื่องแรกเป็นการตรวจวัดความผิดปกติรวมทั้งแสดงภาพด้วยปัญญาประดิษฐ์ของระบบบันทึกเหตุการณ์ในคอมพิวเตอร์ซึ่งใช้เก็บข้อมูลการชนกันของอนุภาค เรื่องที่สองคือการพัฒนาระบบแชทบอทด้วยโมเดลภาษาขนาดใหญ่ร่วมกับแร็ก (Retrieval-Augmented Generation : RAG) เพื่อให้สามารถโต้ตอบและสืบค้นข้อมูลจากเอกสารทางเทคนิคด้วยภาษาธรรมชาติ

นอกจากนี้ มูลนิธิฯ ยังได้ประสานให้เกิดความร่วมมืองานวิจัยและพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในหลายสาขา อาทิ ความร่วมมือด้านการวิจัยฟิสิกส์พลังงานสูงกับ CERN (เซิร์น) โครงการวิจัยขั้วโลกตามพระราชดำริ โครงการความร่วมมือไทย–ไอซ์คิวบ์ โครงการพัฒนานาฬิกาอะตอมเชิงแสงร่วมกับสิงคโปร์ โครงการภาคีวิศวกรรมชีวการแพทย์ โครงการพัฒนาระบบแปลภาษาอัตโนมัติไทย–จีน ตลอดจนโครงการคัดเลือกนักศึกษาไทยรับทุนการศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ณ สถาบันการศึกษาในต่างประเทศ และโครงการคัดเลือกผู้แทนเข้าร่วมกิจกรรมทางวิชาการระดับนานาชาติ เช่น การประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล ณ เมืองลินเดา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และการประชุม Global Young Scientists Summit (GYSS) ณ สาธารณรัฐสิงคโปร์

การทำงานของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ดังกล่าวข้างต้นลุล่วงด้วยดี ภายใต้การทำงานร่วมกับพันธมิตรจำนวนมากจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งในและต่างประเทศ ก่อให้เกิดการพัฒนาองค๋ความรู้ การพัฒนาบุคลากร ประชาชนได้รับประโยชน์ ตลอดระยะเวลากว่า ๓๐ ปี ก็ด้วยความเลื่อมใสในพระบารมีของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุา ฯ สยามบรมราชกมุารี ที่ทรงมีพระเมตตาต่อปวงชนชาวไทย ทำให้บรรดาหน่วยงานภาครัฐ ทั้งระดับกระทรวง กรม กอง จังหวัด อำเภอ และตำบล รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย รวมทั้งมูลนิธิ ทั้งหลายต่างร่วมมือร่วมใจ ให้การสนับสนุน ทั้งกำลังกาย กำลังใจ ความรู้ สติปัญญาและกำลังทรัพย์ ในทุกโครงการของมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริฯ ตลอดมาจนถึงปัจจบุัน
